Айдар парағына өту

Жұмыскерлердің тәртіптік жауапкершілігі Баспаға шығару нұсқасы

Cоңғы өзгеріс: 15.01.2020

Еңбек қызметінде тәртіптік жауапкершілік деген түсінік бар. Бұл жұмыскерге оның еңбек міндеттерін орындамағаны үшін немесе тиісінше орындамау үшін жұмыскерге тәртіптік жаза шарасын қолдану. Жұмыс беруші Еңбек кодексінің нормаларына сәйкес тәртіптік жұмыскерді тәртіптік жауапкершілікке тартуға құқылы. Оның себебі мыналар болуы мүмкін, мысалы, жұмысқа жүйелі түрде кешігу, негізді себепсіз жұмыс орнында болмау, жүктелген міндеттерді орындамау және т.б., яғни жұмыс беруші және жұмыскер арасындағы еңбек қатынастары негізінде туындаған міндеттер.

Тәртіптік жазаның келесі түрлері бар:

  • ескерту;
  • сөгіс;
  • қатаң сөгіс;
  • еңбек шартын бұзу. 

Тәртіптік жазаны қолдану тәртібі

Жұмыс беруші жұмыскердің қаңдай да бір міндеттемелерді орындамау айғағын орнатқаннан кейін ол жазбаша түсіндіруді талап етеді. Егер жұмыскер 2 жұмыс күні өткеннен кейін түсіндірме ұсынбаса, тиісті акт құрастырылады. Жұмыс беруші жұмыскерге танысу үшін акті ұсынады және 3 жұмыс күні ішінде жұмыскер оны өз қолымен растауы тиіс. Жұмыскердің актімен жеке танысуы мүмкін болмаған жағдайда, жұмыс беруші жұмыскерге көшірме жіберуге міндетті.

Егер жұмыскер жұмыста уақытша еңбекке жарамсыздықпен, мемлекеттік немесе қоғамдық міндеттерді орындау үшін жұмыстан босатумен, демалыста, іссапарда немесе вахтааралық демалыста болуына байланысты болмаса, онда тәртіптік жаза жұмыскердің жоқ уақытына тоқтатылады.

Жазаның қолданыс мерзімі еңбек шартын бұзуды қоспағанда оны қолдану күнінен бастап алты айдан аса алмайды. Тәртіптік жазаны жұмыскерге тағайындаған жұмыс беруші жұмыс беруші актісін шығару жолымен оны мерзімінен бұрын алуға құқылы.

Еңбек кодексімен және ҚР басқа да заңдарымен көзделмеген тәртіптік жазаларға рұқсат етілмейді.

 

Жұмыскерді тәртіптік жаза жасау кезінде жалақыдан айыруға бола ма?

Жұмыскердің тәртіптік әрекет жасағаны үшін жұмыс беруші тәртіптік жазаның тиісті түрлерін қолдануға құқылы (ескертпе, сөгіс, қатаң сөгіс, жұмыс берушінің бастамасы бойынша еңбек шартын бұзу). Қазақстан Республикасының Еңбек кодексімен және Қазақстан Республикасының өзге заңнамалық актілерімен көзделмеген өзге тәртіптік жазаларды қолдануға жол берілмейді. Осылайша, тәртіптік әрекеттер үшін еңбекақыны ұстау заңсыз.

Алайда еңбектегі жоғары жетістіктер үшін сыйақылар, үстемақылар түріндегі қосымша төлемдер бар. Олар міндетті төлемдерге жатпайды және сол себепті жұмыс беруші тәртіптік әрекет салдарынан аталмыш төлемдерден айыруға құқылы. Ұстап қалу туралы шешім жұмыс берушінің бұйрығымен ресімделуі және жұмыскер онымен танысуы тиіс.

Тәртіптік әрекетті жасауда тәртіптік жаза шаралары ретінде еңбек шарты бұзылуы мүмкін. Бұзу себептері ретінде келесі әрекеттер қызмет етуі мүмкін:

  • жұмыскердің үш сағат ішінде немесе одан артық сағат қатарынан бір жұмыс күнінде негізді себепсіз болмауы (жұмыс ауысымы);

  • жұмыскердің жұмыста алкогольдік, нашақорлық, психотроптық, токсикоманиялық мас жағдайда болуы;

  • тиісті актімен расталған алкогольдік, нашақорлық, токсикоманиялық мас болу жағдайын тудыратын заттарды қолдану айғағын анықтау үшін медициналық куәландырудан өтуден бас тарту;

  • ауыр салдарларға, соның ішінде өндірістік жарақаттар және апаттарға әкелуі мүмкін немесе әкелген көліктегі қозғалыс қауіпсіздігі немесе өрт қауіпсіздігі немесе еңбекті қорғау ережелерін жұмыскердің бұзуы;

  • жұмыскердің жұмыс орнында сот қаулысымен немесе заңды күшіне енген үкімімен  бөгденің мүлкін ұрлау (соның ішінде ұсақ), оны қасақана жою немесе зақымдағаны үшін;

  • егер осы әрекеттер немесе әрекетсіздіктер оған жұмыс беруші тарапынан жүктелген сенімді жою үшін негіз болса, ақшалай немесе тауарлық құндылықтарға қызмет көрсететін жұмыскердің айыпты әрекеттер немесе әрекетсіздіктер жасауы;

  • тәрбие жұмыстарын орындайтын жұмыскердің аталмыш жұмысты жалғастырумен сәйкес келмейтін адамгершілікке жат әрекеттерді жасауы;

  • жұмыскердің оған еңбек міндеттерін орындаумен байланысты белгілі болған мемлекеттік құпияларды және өзге заңмен қорғалатын құпияларды құрайтын мәліметтерді жария етуі;

  • тәртіптік жазасы бар жұмыскердің еңбек міндеттерін негізді себепсіз қайта орындамауы немесе қайтадан тиісті тиісті емес орындауы;

  • егер түпнұсқа құжаттар немесе мәліметтер басқа жұмысқа ауысу немесе еңбек шартын жасауда бас тарту үшін негіз болып табылса, жұмыскердің жұмыс берушіге басқа жұмысқа ауысуға немесе еңбек шартын жасауда қасақана жалған құжаттар немесе мәліметтер ұсынуы;

  • жұмыс берушінің материалдық шығынына әкелген жұмыс берушінің атқарушы органының басшысының, жұмыс берушінің басшысының немесе орынбасарының (филиалдарының, өкілдіктерінің және жұмыс берушінің актісімен анықталған жұмыс берушінің өзге бөлімшелерінің) еңбек міндеттерін бұзу.

Көмек
Көмек
Ай бойы келгендердің барлығы:
Кеше келгендердің барлығы:
Қазір порталда:
URL:
Қате:
Пікір:

Спасибо, информация об ошибке принята.

Извините, в данный момент информация об ошибке не может быть обработана.
Попробуйте позже.